Od odabranih rješenja ka njihovoj primjeni u Crnoj Gori
Neformalni radni sastanak u Agenciji za zaštitu životne sredine bio je još jedan korak u procesu povezivanja rješenja razvijenih kroz Interreg Euro-MED projekte sa konkretnim potrebama upravljanja morskim zaštićenim područjima u Crnoj Gori. U okviru projekta Community4Nature, na kojem je Agencija za zaštitu životne sredine partner, formiran je klaster MPAs in Montenegro. Javno preduzeće za upravljanje morskim dobrom Crne Gore od početka je prepoznato kao ključni nacionalni akter kojem bi znanja i alati dostupni kroz Interreg Euro-MED projekte mogli biti od praktičnog značaja. Među prethodno predstavljenim rješenjima, kao posebno relevantni za njihove potrebe izdvojeni su alati projekta MPA4CHANGE. Upravo su mogućnosti njihovog prenosa i prilagođavanja crnogorskom kontekstu bile u fokusu razgovora sa projektnom menadžerkom Community4Nature (C4N), gospođom Caterinom Praticò, uz učešće predstavnice Ministarstva ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera Crne Gore, partnera na projektu Dialogue4Nature (D4N). C4N i D4N predstavljaju dva komplementarna stuba upravljanja u okviru misije Natural Heritage programa Interreg Euro-MED. Razgovor će dobiti svoj nastavak na predstojećem događaju u Marseju, gdje će biti organizovan neposredan susret Morskog dobra i partnera projekta MPA4CHANGE. Kroz interaktivnu
Završna konferencija projekta ZERO C održana u Draču
Završna konferencija projekta ZERO C u Draču okupila je partnere koji su tokom protekle tri godine radili na unapređenju znanja i vještina za pomorski saobraćaj i logistiku bez emisija ugljenika. Na konferenciji su učestvovali predstavnici Agencije za zaštitu životne sredine, koja je u realizaciji projekta imala ulogu neakademskog partnera. Kroz saradnju univerziteta iz Evropske unije, Crne Gore i Albanije unaprijeđeni su studijski programi i obuke za studente i stručnjake u pomorskom sektoru. Posebna pažnja posvećena je dekarbonizaciji, energetskoj efikasnosti i logistici bez emisija ugljenika. Profesori iz Crne Gore i Albanije pohađali su tehničke obuke, tokom kojih su kolege iz Hamburga i Atine prenijele svoja znanja i iskustva. Prvog dana konferencije predstavljeni su rezultati svih partnera i realizovane aktivnosti u okviru radnih paketa. Razmotrene su preostale obaveze u pripremi završnog izvještaja, kao i načini da unaprijeđeni programi, obuke i stečena znanja ostanu u primjeni nakon završetka projekta. Drugog dana organizovana je posjeta luci Drač i Lučkoj kapetaniji, gdje je učesnicima predstavljena modernizovana oprema za monitoring u lukama. Partneri su obišli i novi objekat Univerziteta Aleksander Moisiu u
EPA domaćin sastanka Upravnog odbora projekta CRABoost
Krajem septembra, Agencija za zaštitu životne sredine bila je domaćin sastanka Upravnog odbora projekta CRABoost, koji je u Podgorici i Kotoru okupio predstavnike projektnih partnera iz Crne Gore, Italije i Albanije. Tokom dvodnevnog programa predstavljeni su napredak i rezultati ostvareni tokom prve godine realizacije projekta. Posebna pažnja bila je posvećena dosadašnjim organizacionim i tehničkim izazovima, kao i planiranju narednih koraka u okviru projektnih aktivnosti. Partneri su razgovarali i o upravljačkim, finansijskim i komunikacionim aspektima daljeg sprovođenja projekta. Prvi dio programa održan je u prostorijama Agencije za zaštitu životne sredine u Podgorici, dok je narednog dana sastanak nastavljen u Institutu za biologiju mora Univerziteta Crne Gore u Kotoru. Tom prilikom predstavljen je kopneni sistem za soft-shell crab, nakon čega su učesnici obišli njegovu postavku. Sastanak je omogućio sagledavanje dosadašnjeg napretka i usaglašavanje narednih koraka u realizaciji projekta CRABoost, čiji je fokus na razvoju inovativnih pristupa koji mogu doprinijeti konkurentnosti mikro, malih i srednjih preduzeća u oblasti korišćenja plavog raka. CRABoost – Fostering innovation to boost the competitiveness of MSMEs in the blue crab business realizuje se u okviru programa Interreg IPA South
EPA bila domaćin drugog partnerskog sastanka projekta SPEEDY
Agencija za zaštitu životne sredine bila je domaćin drugog partnerskog sastanka projekta SPEEDY – Protection and Recovery of Highly Mobile Marine Species in the Programme Area, koji je početkom sedmice održan u Budvi. Sastanak je okupio predstavnike partnerskih institucija iz Crne Gore, Italije i Albanije s ciljem razmatranja dosadašnjih rezultata projekta i planiranja narednih aktivnosti. Predstavnici Agencije za zaštitu životne sredine, zajedno sa partnerima – Management Consortium of Torre Guaceto, Legambiente Molise APS i University of Shkodra „Luigj Gurakuqi“ – razgovarali su o aktivnostima koje se sprovode u okviru projekta, s posebnim fokusom na unapređenje zaštite visoko migratornih morskih vrsta u Južnom Jadranu. Tokom sastanka razmatrane su aktivnosti koje se odnose na monitoring morskih kornjača i sredozemne medvjedice, unapređenje razmjene podataka između partnerskih institucija, jačanje kapaciteta za spašavanje i rehabilitaciju ugroženih jedinki, kao i razvoj zajedničkih metodologija koje će doprinijeti efikasnijoj zaštiti ovih vrsta na području Južnog Jadrana. Kako morske kornjače i sredozemna medvjedica ne poznaju državne granice, njihovo očuvanje zahtijeva koordinisano djelovanje i zajednički pristup svih zemalja koje dijele Jadransko more. Projekat SPEEDY doprinosi upravo
Agencija započela prvi projekat u okviru LIFE program Evropske unije – održan kick-off sastanak za LIFE DinPiN
Agencija za zaštitu životne sredine započela je realizaciju svog prvog projekta u okviru LIFE programa Evropske unije – LIFE DinPiN,
Craboost – podsticanje inovacija u cilju jačanja konkurentnosti mikro, malih i srednjih preduzeća u lancu vrijednosti plavog raka
Cilj projekta Unapređenje razvoja plave ekonomije i konkurentnosti mikro, malih i srednjih preduzeća (MSP) kroz izradu akcionog plana i transfer inovacija za valorizaciju proizvoda i nusproizvoda plavog raka. Sažetak projekta Tokom protekle decenije, invazivna vrsta plavog raka rapidno se proširila Mediteranom, nanoseći značajnu štetu biodiverzitetu i lokalnim ekonomijama. Ova vrsta se hrani autohtonim organizmima poput školjki i dagnji, uzrokujući drastično smanjenje njihovih populacija — u pojedinim područjima Jadrana i do 90%. Projekat CRABoost, finansiran u okviru Programa Južni Jadran, ima za cilj da ozbiljnu ekološku, društvenu i ekonomsku prijetnju — nekontrolisano širenje plavog raka (Callinectes sapidus) — transformiše u konkretnu poslovnu priliku za preduzeća u sektoru ribarstva i prerade. Partnerstvo okuplja javne i privatne subjekte iz Italije, Albanije i Crne Gore, uz nadzor i koordinaciju organizacije CIHEAM Bari. Trenutno su lanci snabdijevanja plavim rakom nedovoljno razvijeni, a njegova niska tržišna vrijednost obeshrabruje ulaganja. Projekat CRABoost ima za cilj unapređenje konkurentnosti privrede, povećanje vrijednosti ove vrste i uspostavljanje efikasnog lanca snabdijevanja kroz: rješavanje zajedničkih ekonomskih, ekoloških i demografskih izazova u programskom području putem jačanja prekogranične saradnje
Web portal za nacionalno zaštićena područja
Na osnovu odredbi Zakona o životnoj sredini (“Sl. list RCG”, br. 52/16), uz uvažavanje međunarodno prihvaćenih standarda i obaveza, Agencija za zaštitu prirode i životne sredine uspostavlja i vodi informacioni sistem životne sredine čiji je sastavni dio biodiverzitet odnosno zaštita prirode. Takođe, shodno Zakonu o zaštiti prirode ("Sl. list CG", br. 54/16), Agencija je u obavezi da uspostavlja i vodi Registar zaštićenih područja i područja pod preventivnom zaštitom. U navedenom smislu Agencija kroz svoju redovnu djelatnost, te domaće i međunarodne projekte, permanentno sprovodi brojne aktivnosti u cilju uspostavljanja i unapređenja informacionog sistema u svim segmentima životne sredine te i zaštite prirode. U periodu januar-maj 2017. godine realizovane su aktivnosti uspostavljanja web portala “Nacionalno zaštićena područja” koje su finansijski podržane od strane MAVA fondacije u okviru IUCN-ovog regionalnog projekta „Towards Strengthened Conservation Planning in South-Eastern Europe“. Informatičko rješenje web portala je urađeno od strane firme Digital Control, Podgorica. Web portal se sastoji od mape nacionalno zaštićenih područja, baze podataka te dokumenata za svako zaštićeno područje sa ciljem pružanja tačnih i pouzdanih podataka o nacionalno zaštićenim područjima
Uspostavljanje i razvoj informacionog sistema životne sredine
IPA program Evropske unije za Crnu Goru Referentni broj projekta: EuropeAid/135477/C/SER/ME Informacioni sistem životne sredine (EIS) koji je razvijen u okviru ovog projekta pruža podršku Agenciji za zaštitu životne sredine u njenoj misiji da obezbijedi tačne, pouzdane i blagovremene informacije o životnoj sredini Evropskoj mreži za informacije i posmatranje (EIONET), drugim međunarodnim organizacijama, donosiocima odluka i javnosti. EIS omogućava crnogorskoj mreži pružaoca informacija o životnoj sredini da podnesu svoje podatke Agenciji elektronskim putem preko web-servis interfejsa. Ovim se smanjuje potreba Agencije da se obrađuju podaci koji se predaju na papiru i omogućava osoblju da se više fokusira na aktivnosti koje doprinose boljem stručnom učinku. Kao rezultat, imamo poboljšan kvalitet, dostupnost i pristupačnost informacija o životnoj sredini. EIS ima dvojni fokus; kao prvo, da pruži podršku izvještavanju kada su u pitanju informacije koje se zahtijevaju u prioritetnim setovima podataka u skladu sa EIONET-om zagađenost vazduha, kvalitet vazduha, promjene klime, biodiverzitet, vode i otpad. A kao drugo, fokusira se na obradu nacionalnih indikatora (NI) za životnu sredinu u Agenciji, koji pokrivaju gore navedene EIONET oblasti, uz još
Izrada nacionalnog katastra speleoloških objekata
U saradnji sa Globalnim fondom za životnu sredinu i Centrom za održivi razvoj pri UNDP, Agencije za zaštitu životne sredine realizovala je projekat „Izrada nacionalnog katastra speleoloških objekata“. Time je ispunjena još jedna obaveza u u sistemu zaštite prirode koja je propisana Zakonom o zaštiti prirode. U izradi nacionalnog katastra za speleološke objekte uključene su sve relevantne speleološke organizacije koje istražuju na teritoriji Crne Gore(iz Nikšića, Podgorice, Bijelog Polja, Herceg Novog). Baza sadrži podatke za više od 1600 objekata. Shodno pravilniku o vođenju katastra speloloških objekata ova baza će se dopunjavati podacima sa novim istraživanjima. Speleološki objekti su registrovani u 22 od 23 opštine. Najduža pećina je na teritoriji opštine Bijelo Polje- Pećina nad Vražjim firovima(Đalovića pećina) sa dužinom od 17,5km, dok je najdublja jama na teritoriji opštine Kolašin na planini Maganik- Željezna jama(Iron Deep) sa dubinom od 1156m. Nacionalni katastar speleoloških objekata možete preuzeti ovdje.
“Primjena i promocija koncepta održivog razvoja na AD Marina Bar (sust-marina)”
Agencija za zaštitu životne sredine aktivan je partner Fakultetu za pomorstvo, Univerzitet Crne Gore iz Kotora zajedno sa AD Marinom Bar i Pomorskim fakultetom Univerziteta u Pireju u realizaciji SUST-MARINA projekata koji podrazumijeva promociju, razvoj i primjenu koncepta koji omogućava uspješno planiranje i upravljanje održivim marinama i lukama nautičkog turizma. Crna Gora kao turistička destinacija opredijeljena je za primjenu koncepta održivog razvoja i valorizaciju prirodnih, turističkih i transportnih potencijala. Razvijeni standardi zaštite životne sredine zahtijevaju nivo održivosti sistema, tako da njihova promocija, primjena i razvoj pružaju mogućnosti za stvaranje dodatnih vrijednosti u neposrednom okruženju.
Projekat „Očuvanje i održivo korišćenje biodiverziteta na područjima Prespanskog, Ohridskog i Skadarskog jezera – CSBL“
U okviru realizacije projekta „Očuvanje i održivo korišćenje biodiverziteta na područjima Prespanskog, Ohridskog i Skadarskog jezera“komponenta “Monitoring flore i faune” tokom 2013. godine projektom su podržana terenska istraživanja na Skadarskom jezeru koja su imala za cilj prikupljanje podataka u skladu sa metodologijom Natura 2000 za odabrane vrste i staništa. Ekspertski timovi Agencije za zaštitu životne sredine i JP “Nacionalni Parkovi Crne Gore” realizovali su ukupno 123 intezivna terenska dana i rezultati istraživanja su prezentovani u Finalnom izvještaju o monitoringu flore i faune (u Prilogu) po prvi put u skladu sa Standardnom formom za prikupljanje podataka kako je to predviđeno metodologijomNature 2000. Takođe, GIS baza podataka, prikupljenih ovom prilikom je formirana u Agenciji za zaštitu životne sredine. Izvještaj možete preuzeti na linku ispod.U okviru realizacije projekta „Očuvanje i održivo korišćenje biodiverziteta na područjima Prespanskog, Ohridskog i Skadarskog jezera“ komponenta “Monitoring flore i faune” tokom 2013. godine projektom su podržana terenska istraživanja na Skadarskom jezeru koja su imala za cilj prikupljanje podataka u skladu sa metodologijom Natura 2000 za odabrane vrste i staništa. Ekspertski timovi Agencije za zaštitu životne sredine i JP
Potpisan Ugovor o tehničkoj saradnji između Regionalnog centra za životnu sredinu za Centralnu i Istočnu Evropu i Agencije za zaštitu životne sredine
Dana 23.12.2011.godine u Podgorici, potpisan je Ugovor o tehničkoj saradnji između Regionalnog centra za životnu sredinu za Centralnu i Istočnu Evropu i Agencije za zaštitu životne sredine, koji uključuje: 1) Razvoj informacionih sistema u oblasti zaštite životne sredine; 2) Razvoj i usavršavanje politika upravljanja podacima o životnoj sredini i izvještavanja o stanju životne sredine; 3) Razvoj i poboljšanje procedura za obradu i evaluaciju podataka o životnoj sredini; 4) Određivanje najboljih dostupnih tehnika i praksi, kao i njihove implementacije u oblasti životne sredine; 5) Ispunjavanje zakonskih obaveza po pitanju izvještavanja o životnoj sredini, kao i zakonom definisanih obaveza prema različitim međunarodnim tijelima, organizacijama i konvencijama i 6) Implementacija drugih aktivnosti od interesa za obje ugovorne strane; Pomenuti Ugovor predviđa, da je vodeće tijelo za sve aktivnosti, definisane ovim ugovorom Agencija za zaštitu životne sredine. U ime Regionalnog centra za životnu sredinu za Centralnu i Istočnu Evropu Ugovor je potpisala izvršna direktorica Marta Szigeti Bonifert, a u ime Agencije za zaštitu životne sredine direktorica Daliborka Pejović.